The Turkish language · Chapter 17
With, for, like, after
How Turkish puts its small relation words after the noun, and the endings each one wants: ile, için, gibi, kadar, göre, önce and sonra.
17.1 After the noun
English puts its small relation words before a noun: "for Ali", "like a child". Turkish puts them after it: Ali için, çocuk gibi. Grammars call them postpositions, since they come after; they do the work of English prepositions.
Each one wants the word before it in a set form. Some take it bare, with no ending. Some want it with -(y)A, "to", and some with -DAn, "from":
| The word before | Postpositions | For example |
|---|---|---|
| bare | ile, with; için, for; gibi, like; kadar, as much as | Ali için, for Ali |
| with -(y)A | göre, according to; kadar, until; doğru, towards | akşama kadar, until the evening |
| with -DAn | önce, before; sonra, after; beri, since | dersten sonra, after the lesson |
Before the bare ones, a noun stays bare: Ali için, not Ali'nin için. But the personal pronouns take the genitive, and so do bu, şu, o and kim: benim için, "for me", senin gibi, "like you", bunun için, "for this", kimin için?, "for whom?". onlar, "they", stays bare, and so does ne, "what": onlar için, ne için?, "what for?".
17.2 ile and -le: with
ile is "with": who you are with, and what you use. It is written as a word, ile, or as an ending, -(y)lA: -le or -la after a consonant, -yle or -yla after a vowel. The two mean the same; the ending is the everyday form. Ali ile is Ali'yle, otobüs ile is otobüsle, araba ile is arabayla.
Ayşe'yle sinemaya gittim.
İzmir'e otobüsle gittik.
Kalemle yazın.
The pronouns take the genitive before it: benimle, "with me", seninle, onunla, bizimle, sizinle, but onlarla, "with them". kim does the same: kiminle?, "who with?".
Kiminle gidiyorsun?
Onunla dün konuştum.
Turkish speaks "with" someone where English speaks "to" them. birlikte, "together", often follows, to make it plain that someone came along: Ayşe'yle birlikte, "together with Ayşe". Between two nouns, ile also means "and": Ali ile Ayşe, "Ali and Ayşe".
17.3 -li and -siz: with milk, without sugar
Two endings make adjectives out of nouns. -lI says "with", "having": şekerli, "with sugar". -sIz says "without": şekersiz, "without sugar". Both have four vowels: -li, -lı, -lu, -lü, and -siz, -sız, -suz, -süz. In the examples, "with" and "without" gloss them.
Sütlü kahve, lütfen.
Çay şekerli mi?
Kahveyi şekersiz içerim.
Many everyday words are made this way: tuzlu, "salty", from tuz, "salt"; evli, "married", from ev, "house"; işsiz, "out of work", from iş, "work". After the name of a place, -lI says where someone is from: İzmirli, "from Izmir", Ankaralı, İstanbullu.
17.4 için: for
için is "for": who something is for, and what it is for.
Bu kahve senin için.
Ali için bir kitap aldım.
After a verb in -mAk, the infinitive, için says why someone does something, as English "to" or "in order to" does:
Türkçe öğrenmek için İstanbul'a geldim.
bunun için and onun için, "for this", "for that", are also "that's why", at the start of a sentence.
17.5 gibi and kadar: like, as much as
gibi is "like": in the same way as, or the same kind of thing as.
Ali babası gibi doktor.
Bebek gibi uyudum.
Ayşe benim gibi öğrenci.
kadar after a bare word is "as much as", and with an adjective, "as ... as":
Ayşe benim kadar uzun.
Ali, Mehmet kadar uzun değil.
With bu and o it makes fixed phrases, with no genitive: bu kadar, "this much", o kadar, "that much" or "so". ne kadar, "how much", asks a price or an amount.
17.6 Bigger and biggest: daha and en
"Than" is -DAn, "from": Ali Mehmet'ten uzun, "Ali is taller than Mehmet", is "Ali is tall from Mehmet". daha, "more", can go before the adjective, and does when there is no -DAn: Bu ev daha büyük, "this house is bigger". en, "most", makes "the biggest", "the cheapest".
Ali Mehmet'ten uzun.
Ayşe benden büyük.
Bu ev daha büyük.
En ucuz otel bu.
Ayşe ailenin en küçüğü.
Of people, büyük and küçük, "big" and "small", are also "older" and "younger". In ailenin en küçüğü, "the family's youngest", the adjective stands for a noun, and takes -(s)I as a noun owned by the family would.
17.7 göre and kadar: words that want -e
göre is "according to", and wants -(y)A: Ali'ye göre, "according to Ali". Bana göre, "according to me", is "in my view".
Bana göre bu film çok güzel.
göre is also "suited to": Bu iş bana göre değil, "this job isn't for me".
kadar after -(y)A is "until", or "as far as":
Akşama kadar çalıştım.
Saat beşe kadar buradayım.
Ankara'ya kadar otobüsle gittik.
So kadar is "as much as" after a bare word, and "until" after -(y)A: the ending before it tells which. doğru, "towards", wants -(y)A too:
Eve doğru yürüdük.
17.8 önce and sonra: words that want -den
önce, "before", and sonra, "after", want -DAn: dersten önce, "before the lesson", yemekten sonra, "after the meal".
Yemekten sonra çay içtik.
Dersten önce kahve içelim.
Saat beşten sonra evdeyim.
After a length of time they take no ending, and say "ago" and "later" or "in":
Ali iki saat önce geldi.
Üç gün sonra döneceğim.
On their own they are "first" and "then" or "later": Önce kahve, sonra iş, "coffee first, then work". Sonra görüşürüz is "see you later".
beri, "since", wants -DAn too. Where English says "have been doing", Turkish uses -(I)yor, since the thing is still going on:
Sabahtan beri çalışıyorum.
A length of time with -DIr says "for" that long, again with -(I)yor: iki yıldır, "for two years". It is the -DIr of "it is", put to another use, and "for" glosses it here. Kaç yıldır?, "for how many years?", asks how long.
İki yıldır Türkçe öğreniyorum.
17.9 On, under, in front of
"In front of", "behind", "on" and "under" are nouns in Turkish: ön, "front", arka, "back", üst, "top", alt, "bottom", yan, "side", iç, "inside", ara, "the space between". "In front of the house" is "at the house's front": evin önünde, with the genitive, -(s)I, and -DA, and an n between the last two, as in evinde, "in his house".
| Noun | Where: -DA | Where to: -(y)A | Where from: -DAn |
|---|---|---|---|
| ön, front | önünde, in front of | önüne | önünden |
| arka, back | arkasında, behind | arkasına | arkasından |
| üst, top | üstünde, on, above | üstüne | üstünden |
| alt, bottom | altında, under | altına | altından |
| yan, side | yanında, next to | yanına | yanından |
| iç, inside | içinde, in, inside | içine | içinden |
| ara, space between | arasında, between | arasına | arasından |
-DA says where something is, -(y)A where it goes, and -DAn where it comes from, so English "under" is altında, altına or altından, as the verb needs.
Kedi masanın altında.
Banka postanenin yanında.
Kitabı masanın üstüne koydum.
Yatağın altından bir kedi çıktı.
With a pronoun, the possessive ending is that person's own, and the pronoun itself can be left out: yanımda, "next to me", önünüzde, "in front of you".
Gel, yanıma otur.
yanında, "at his side", is also "with him", "at his place": Ali annesinin yanında, "Ali is at his mother's". One more word is built the same way, though it isn't about place: hakkında, "about". After a noun it needs no genitive: Türkiye hakkında bir kitap, "a book about Turkey".
Bu film ne hakkında?